
Theo TCVN 4604:2012 (tiêu chuẩn thiết kế nhà sản xuất), mái lợp tôn múi lấy độ dốc 15–20%. Trong thực tế, mái tôn nên dốc tối thiểu 10%, nhà ở dân dụng phổ biến 15–30% tùy chiều dài mái và lượng mưa. Độ dốc tính bằng i = H/L × 100%: mái cao 1m trên chiều dài 10m là 10% (≈5,7°).
Bảng tra nhanh độ dốc mái tôn
| Loại mái | Độ dốc nên dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mái lợp tôn múi (theo TCVN 4604:2012) | 15 – 20% | Mức tiêu chuẩn cho nhà sản xuất |
| Mái tôn nhà ở | 15 – 30%, tối thiểu 10% | Mái càng dài, mưa càng lớn thì nên dốc hơn |
| Mái tôn nhà xưởng tiền chế | 10 – 30%, tối thiểu 8 – 10% | Mái dốc thấp phải dùng tấm dài, sóng cao, máng lớn |
| Mái tôn giả ngói (sóng ngói) | dốc hơn tôn sóng vuông | Để thoát nước tốt và lên đúng dáng ngói. Xem tôn giả ngói |
Quy đổi độ dốc % sang góc và chiều cao mái
| Độ dốc (i) | Góc dốc | Chiều cao mái cho mỗi 1 m chiều dài |
|---|---|---|
| 10% | ≈ 5,7° | 10 cm |
| 15% | ≈ 8,5° | 15 cm |
| 20% | ≈ 11,3° | 20 cm |
| 25% | ≈ 14,0° | 25 cm |
| 30% | ≈ 16,7° | 30 cm |
| 40% | ≈ 21,8° | 40 cm |
| 50% | ≈ 26,6° | 50 cm |
Ví dụ: mái dốc một phía rộng 5 m, chọn độ dốc 15% thì đầu cao hơn đầu thấp 5 × 0,15 = 0,75 m.
Độ dốc mái tôn là một yếu tố quan trọng trong các công trình thi công mái tôn từ nhà phố cho đến nhà xưởng vì giúp cho nước mưa chảy xuống nhanh chóng tránh được tình trạng đọng nước gây ra thấm dột trong quá trình sử dụng. Độ dốc mái tôn bao nhiêu là đạt tiêu chuẩn? cách tính độ dốc mái tôn đúng kỹ thuật trong từng thiết kế khác nhau là như thế nào? Cùng xem tiếp nhé.
Tiêu chuẩn độ dốc mái tôn
Trong nội dung toàn văn tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4604:2012 về tiêu chuẩn thiết kế có nói đến mái và cửa mái. Dưới đây là nguyên văn:
Tuy thuộc vào vật liệu lợp, độ dốc của mái nhà sản xuất lấy như sau:
- Tấm lợp amiăng xi măng: Từ 30 % đến 40 %
- Mái lợp tôn múi: Từ 15 % đến 20 %
- Mái lợp ngói: Từ 50 % đến 60 %
- Mái lợp tấm bê tông cốt thép: Từ 5 % đến 8 %.
Dành cho bạn nào muốn đọc kỹ hơn thì xem File PDF về tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4604:2012 ở mục 4.2 nhé.
Trong thực tế, tùy vào từng công trình thiết kế cụ thể mà tính toán độ dốc mái tôn hợp lý để đảm bảo sao cho việc thoát nước đạt hiệu quả nhất.

Độ dốc mái tôn lợp nhà: Phải có độ dốc tối thiểu là 10% để nước mưa thoát xuống dễ dàng và không gây ra tình trạng đọng nước trên mái tôn 1 lớp, 3 lớp hay mái tôn chống nóng.
Độ dốc mái tôn nhà xưởng tiền chế: Thường được chọn độ dốc từ 10 – 30%, tối thiểu là 8 – 10%
Lưu ý: Nên bắn silicon vào vít mái tôn để tránh nước rò rỉ vào nhà và cũng làm tăng được tuổi thọ của mái tôn.

Độ dốc mái tôn nhà xưởng khi nhìn từ bên trong
Cần làm mái tôn đúng độ dốc, đúng khoảng cách xà gồ? Xem báo giá làm mái tôn tại Hà Nội (khảo sát miễn phí).
Chọn độ dốc mái tôn phụ thuộc vào các yếu tố
- Phụ thuộc vào lượng mưa của từng địa phương
- Sử dụng loại tôn nào: Tôn nhiều sóng hay tôn ít sóng, sóng cao hay là sóng thấp. Ví dụ như mình chọn tôn seam có sóng to thì tốc độ thoát nước nhanh, như thế mình có thể giảm độ dốc mái.
- Tính toán chiều dài của mái để phù hợp với quá trình thoát nước.
Cách tính độ dốc mái tôn và góc dốc

Trước hết mình cần phân biệt được
- Độ dốc mái: Đơn vị %
- Góc dốc: Đợn vị độ
Để hiểu rõ hơn thì mình cùng xem cách tính của 2 thằng này nhé.
1/ Cách tính độ dốc mái tôn
Nhìn vào hình phía dưới ta thấy được độ dốc mái chính là tỉ số giữa chiều cao của mái với chiều dài của mái. Cụ thể độ dốc mái được tính theo công thức: i = H / L x 100%
Ví dụ:
Ta có chiều cao H = 1m, chiều dài mái L = 10m ==> i = 1 / 10 x 100% = 10%. Vậy độ dốc mái là 10%
2/ Cách tính góc dốc mái tôn
Góc dốc mái tôn được tính theo công thức: anpha = arctang (H/L) / 3,14 x 180
Ví dụ:
Độ dốc mái là 10%, ta có H = 1m, L = 10m ==> anpha = arctang (1 / 10) / 3,14 x 180 = 5,7 độ

Mình tính nhanh góc dốc bằng cách thực hiện phép tính trên Google là ra luôn 🙂
Ở chỗ này bạn cần lưu ý về độ dốc 100% nhé. Có rất nhiều người nhầm đấy, để xem bạn có bị nhầm không nhé. Theo bạn độ dốc 100% thì góc dốc là bằng bao nhiêu?

Để xem đáp án của bạn có đúng không nhé.
Ta có độ dốc là 100%, vậy lắp vào công thức tính độ dốc ta có: 100% = H / L x 100% ==> H / L = 100% / 100% ==> H / L = 1 ==> H = L (chiều cao = chiều dài)
Ta có góc dốc anpha = arctang (H/L) / 3,14 x 180 ==> anpha = arctang (1) / 3,14 x 180 ==> anpha = 45 độ

Vậy độ dốc là 100% thì góc dốc là 45 độ.
Qua đây bạn có thể dễ dàng tính được độ dốc mái tôn và góc dốc cho công trình mái tôn của mình rồi. Chúc bạn thành công!
Câu hỏi thường gặp về độ dốc mái tôn
Mái tôn dốc 5% có được không?
Thấp hơn mức tối thiểu nên dùng (khoảng 10%). Mái quá thoải thì nước thoát chậm, dễ tràn ngược ở mối nối và đọng bụi, rêu. Nếu buộc phải làm thấp, nên dùng tấm tôn dài liền không nối, loại sóng cao, máng và ống thoát lớn, và bơm keo kỹ ở mối chồng mí.
Mái tôn dốc bao nhiêu thì không cần lo dột?
Độ dốc chỉ là một phần. Mái dốc 15–20% vẫn có thể dột nếu vít bắn sai vị trí, chồng mí thiếu hoặc máng nhỏ. Mái cũ đã dột xem sửa mái tôn, chống dột.
Độ dốc có ảnh hưởng đến chi phí không?
Có. Mái càng dốc thì diện tích tôn và chiều cao khung càng lớn. Xem cách tính diện tích và đơn giá tại báo giá làm mái tôn tại Hà Nội.



